Ανοιχτή συζήτηση στο taf την Τετάρτη 9 Ιουνίου στις 19:00

νορμανού 5, μοναστηράκι

Οι απαρχές της φωτογραφίας και του κινηματογράφου υπήρξαν συνυφασμένες με την καταγραφή του αστικού περιβάλλοντος. Η αποτύπωση στο φακό της συνολικής εμπειρίας της πόλης αποτέλεσε όχι απλά μια κύρια θεματική για αυτά τα μέσα αλλά και μία καίρια συνεισφορά σε μία καλύτερη αντίληψη των ρυθμών και των καταστάσεων της αστικής πραγματικότητας. Παρόλα αυτά, ίσως βρισκόμαστε σήμερα μακριά από αυτή την πρώιμη και ενθουσιώδη ανακάλυψη της πόλης μέσω του φακού. Η οπτικοακουστική κουλτούρα έχει διαχυθεί στην καθημερινότητα ενώ μία σημαντική μερίδα του αστικού πληθυσμού κυκλοφορεί με διάφορες συσκευές καταγραφής ανά χείρας.

Οι συμμετέχοντες, επαγγελματίες από το χώρο της φωτογραφίας και του κινηματογράφου, καλούνται κατά πρώτο λόγο να απαντήσουν αν ο φακός αποτελεί ακόμη σύγχρονο μέσο ανακάλυψης της πόλης. Πέρα από ένα πιο αφηρημένο θεωρητικό πλαίσιο μπορούν να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα εξηγώντας τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες και πρακτικές της δουλειάς τους. Κατά δεύτερο λόγο, καλούνται να συσχετίσουν αυτές τις λεπτομέρειες με την πόλη των Αθηνών σε οποιοδήποτε επίπεδο: πολεοδομικό, ανθρωπολογικό, αισθητικό, εθνογραφικό. Στόχος της τελικής συζήτησης είναι η ανίχνευση συγκεκριμένων τακτικών που βοηθούν να αποκαλυφθεί μία «κρυμμένη Αθήνα».

Σύντομες Τοποθετήσεις:

• ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ:
      Κωνσταντίνος Χατζηφραγκιός Μακρυδάκης
     Τοπογράφος Μηχανικός, υπ. διδάκτορας Τμήματος Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π.
          Η φωτογραφία και ο κινηματογράφος από την εμφάνισή τους εστίασαν στην καταγραφή του φαινομένου του άστεως. Στον φακό τους αποκαλύφθηκε η πραγματικότητα της πόλης, αποτυπώθηκαν οι ρυθμοί και η καθημερινότητά της, αλλά και η εμπειρία του τι σημαίνει να ζει κανείς εντός των τειχών.
          Σήμερα στην Αθήνα όλα μοιάζουν να μάχονται στο μεταίχμιο: το αρχαίο με το νέο, το οικείο με το «ξένο», το φανερό με το κρυμμένο. Η πόλη βιώνει τη δυναμική των αντιθέσεων της, αναδεικνύοντας συχνά το χάος στις μορφές και στις κινήσεις, καθώς η διόγκωσή της αποκρύπτει τον πραγματικό της χαρακτήρα. Η Αθήνα αλλάζει, η απεικόνισή της αλλάζει, ενώ από την δεκαετία του ’90 και μετά η μεταξύ τους σχέση διαμορφώνεται από την κοινωνική δυναμική της μετανάστευσης, που θέτει επιτακτικά το ζήτημα μιας άλλης, «ανοιχτής» πόλης, με τον κάτοικο σε ρόλο πρωταγωνιστή. Ρόλος που ενισχύεται σε εποχές κρίσιμες όπως η σημερινή. Το αστικό περιβάλλον της πόλης, ως αντικείμενο αναπαράστασης, δεν είναι πλέον αδρανές και στατικό. Δεν είναι απλώς ένα πεδίο εγγραφής ιστοριών, ικανών να τη μεταμορφώσουν σε αντιληπτό κείμενο.
          Το βλέμμα του δημιουργού (κινηματογραφιστή ή φωτογράφου) πλανιέται, περιφέρεται στην πόλη, μπορεί να πλανηθεί, να απατηθεί, αλλά μπορεί και να πλανέψει, ταυτόχρονα όμως έχει τη δυνατότητα να αποκαθιστά την χαμένη επαφή με την πραγματικότητα, εκπληρώνοντας τη βαθύτατη ανάγκη του ανθρώπου να δει και ν’ ακούσει δίχως ενδιάμεσους, προβάλλοντας την πόλη ως έχει κι εμάς απέναντί της. Η ίδια η πόλη, με τη δραστηριότητά της, καθοδηγεί την αφήγηση, καθώς στην Αθήνα οι ιστορίες δεν οριοθετούνται μόνο απ’ το χώρο ή απ΄ το χρόνο, αλλά κυρίως από τα πρόσωπα.
          Οι ομιλητές της εκδήλωσης από το χώρο του κινηματογράφου, της φωτογραφίας, αλλά και της πόλης διερευνούν -μέσα από πρακτικές της τέχνης τους- το φαινόμενο της Αθήνας ως εμπειρία της οποίας η απεικόνιση μας αφορά. Εστιάζουν το φακό τους στο κρυμμένο, στο αφανές, στην «αλήθεια» της, που προβάλλεται μέσα από τη συνύπαρξη ετεροτήτων, τη καταγραφή στιγμιοτύπων και τη διευκρίνιση λεπτομερειών -απεικάσματα από ξεχασμένες ιστορίες κι αφανείς χειρονομίες. Σε μια διεργασία αναζήτησης ανθρωπολογικών, αισθητικών και πολεοδομικών περασμάτων προς μια «κρυμμένη Αθήνα».
• Άγγελος Μίχας
     Φωτογράφος
• Άρης Ρουπίνας
     Φωτορεπόρτερ, Καλλιτέχνης Φωτογράφος
          Η σημερινή σύγχρονη Αθήνα έχει αλλάξει χαρακτηριστικά από προηγούμενες εποχές της οποίας μόνο η συστηματική και με ιδιαίτερο σκοπό χρήση του φακού, σαν μέσον καταγραφής, μπορεί να αποκαλύψει το κρυμμένο νέο πρόσωπο. Έχει μετατεθεί το κέντρο βάρους της καταγραφής του ορατού πεδίου, που δεν είναι άλλο από το άμεσο αρχιτεκτονικό υφολογικό περιεχόμενο της πόλης, στη διερεύνηση και καταγραφή του κοινωνικού ιστού της πόλης, των αλληλοεπιδράσεων που ασκούνται από τις πιέσεις, την διαφορετικότητα της ανθρωπολογικής, εθνογραφικής και οικονομικής κατανομής του νέου αστικού τοπίου της πόλης.
          Σε κάθε περίπτωση ο σκοπός με τον οποίο χρησιμοποιούμε το μέσον μπορεί να φανερώσει το κρυμμένο πρόσωπο της πόλης.
• Σταύρος Σταυρίδης
     Αρχιτέκτων, Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π.
• Θανάσης Ρεντζής
     Σκηνοθέτης, Διδάσκων στο μεταπτυχιακό Ψηφιακές Μορφές Τέχνης της ΑΣΚΤ

 δελτίο τύπου (αρχείο.pdf)